9 lutego 2018 r., w GOK w Czarnej odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie hałasu od Autostrady A4 na odcinku Rzeszów - Jarosław.
W rozprawie udział wzięli przedstawiciel Marszałka Województwa Podkarpackiego, GDDKiA Rzeszów, Wójta Gminy Czarna oraz Stowarzyszenia WiR Kopernik. W spotkaniu wzięło udział kilkudziesięciu mieszkańców, Radni Gminy Czarna: Robert Pudło, Dariusz Kulka, Marek Wilczek oraz Sławomir Chudzik, Sołtys Czarnej Maria Kiwała Barnat, Sołtys Krzemienicy Wincenty Morycz oraz Sołtys Woli Małej Edward Guz.

Andrzej Kulig, Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim prowadząc rozprawę przyjmował pojedyncze zgłoszenia dotyczące posesji narażonych na hałas oraz uwagi mieszkańców co do brakujących zabezpieczeń.

Prezes Stowarzyszenia WiR-Kopernik-Łukasz Belter, wystąpił z wnioskiem o kompleksowe rozpatrzenie sprawy na całym odcinku Autostrady, gdyż zabezpieczenia pojedynczych posesji pozostawią odstępy pomiędzy ekranami, co nie zabezpieczy wszystkich mieszkańców. Przedstawione stanowisko Stowarzyszenia zakłada powtórzenie pomiarów hałasu, przy podwojonej ilości punktów pomiarowych (z 12 do 24), przy czym dodatkowe 12 punktów ma zostać wskazane przez Stowarzyszenie WiR-Kopernik po uzgodnieniach z mieszkańcami. Dodatkowo, ponowne pomiary powinny odbyć się w warunkach i okolicznościach sprzyjających mieszkańcom, a w szczególności: w dniach o największym natężeniu ruchu (poniedziałki i piątki), przy dodatniej składowej prędkości wiatru od źródła do punktu pomiarowego oraz braku inwersji temperaturowej przy gruncie. Szczegółowy wniosek Stowarzyszenia WiR-Kopernik złożony dzisiaj na ręce stron uczestniczących w rozprawie znajduje się w załączniku.

Podczas rozprawy, w toku długich rozmów, mieszkańcy przychylili się do wniosku o ponowienie pomiarów hałasu, nawet jeśli wydłuży to czas oczekiwania na dodatkowe ekrany. Padły słowa …zróbmy to raz a porządnie.

Głos zabierał również przedstawiciel GDDKiA Rzeszów - Przemysław Baran, wywoływany do odpowiedzi przez mieszkańców. Pytania dotyczyły m.in. podwójnej roli firmy Ekkom jako wykonawcy raportu oddziaływania inwestycji na środowisko oraz późniejszego wykonawcy analizy porealizacyjnej.

Na końcu rozprawy odbyło się symboliczne głosowanie, opiniotwórcze dla przedstawicieli Marszałka, w którym kilkadziesiąt osób, jednomyślnie głosowało za powtórzonymi badaniami hałasu, zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia WiR-Kopernik.

Nowy pomiar hałasu - Zalecenia Stowarzyszenia WiR-Kopernik:
1. Pomiar hałasu powinien odbyć się w okolicznościach i warunkach atmosferycznych działających na korzyść mieszkańców (wyższe wskazania urządzeń pomiarowych przekładające się na wyższe przekroczenia norm hałasu niezgodnych z wytycznymi WHO), a w szczególności:

a) Pomiary w budynkach wykonywać w świetle otwartego okna z mikrofonem umieszczonym w płaszczyźnie elewacji. Wtedy nie trzeba będzie stosować poprawki "-3 dB". Powszechną praktyką firm pomiarowych - również Ekkom z Krakowa, który był wykonawcą analizy porealizacyjnej, jest nie doinformowanie mieszkańców, że podczas pomiaru przy zamkniętym oknie odejmuje się 3 dB od ostatecznego wyniku. Działa to w zdecydowanej większości przypadków na niekorzyść mieszkańców. Jedyną, najbardziej rzetelną metodą wykonania pomiaru jest pomiar przy otwartym oknie. Argumentacja, że mieszkańcy mogą nie wyrazić zgody na pomiar przy otwartym oknie nie zwalnia firmy realizującej pomiar oraz GDDKiA z obowiązku rzetelnego poinformowania o tychże zależnościach.

b) Ustawienie mikrofonu pomiarowego w maksymalnej odległości od okna wynoszącej 2 metry, a nie np. 1 metr.

c) Wykonywanie pomiarów tylko na ostatniej kondygnacji budynków (ewentualnie na dachu), w punktach pomiarowych gdzie droga przebiega na nasypie.

d) Wyeliminowanie jakichkolwiek przesłanek podczas pomiaru budzących wątpliwości co do zachodzenia zjawiska cienia akustycznego (np. pomiędzy punktem pomiarowym a drogą znajduje się kawałek ściany zasłaniającej/rozpraszającej fale akustyczne docierające z drogi).

e) Pomiar hałasu w dniach o największym natężeniu ruchu, tj. od niedzieli 20:00 do poniedziałku 20:00 oraz od czwartku 20:00 do piątku 20:00, przy czym nie mogą to być dni wolne od pracy.
f) Dodatnia składowa prędkości wiatru od źródła do punktu pomiarowego. Badania wykonywane przy ujemnej składowej mijają się z celem.

g) Brak inwersji temperaturowej przy gruncie, wskutek której podłoże wychładza się, a od niego powietrze przy gruncie. Natomiast powietrze wyżej jest cieplejsze.

2. Podwojenie ilości punktów pomiarowych z 12 do 24, przy czym 12 wskaże firma realizująca pomiar a 12 Stowarzyszenie na Rzecz Wiedzy i Rozwoju WiR-Kopernik, które wybierze punkty pomiarowe w drodze uzgodnień z mieszkańcami.

3. Prawo nie powinno działać wstecz. Zastosowanie norm hałasu z 2007 roku, do obliczeń mających na celu wyłonienie najlepszych zabezpieczeń akustycznych dla mieszkańców. Ludzie czują się oszukani, w pierwotnych uwarunkowaniach zgody środowiskowej na realizację przedsięwzięcia na budowę Autostrady A4, obowiązywały inne, bardziej rygorystyczne normy hałasu z 2007 roku.